คุณธรรมนำความรู้ สู่ความเป็นเิลิศ

one best way to successful

อิทธิบาท 4

อิทธิบาท แปลว่า บาทฐานแห่งความสำเร็จ หมายถึง สิ่งซึ่งมีคุณธรรม เครื่องให้บรรลุถึงความสำเร็จตามที่ตนประสงค์ ผู้หวังความสำเร็จในสิ่งใด ต้องทำตนให้สมบูรณ์ ด้วยสิ่งที่เรียกว่า อิทธิบาท ซึ่งจำแนกไว้เป็น ๔ คือ

๑. ฉันทะ ความพอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น (will ;aspiration)
๒. วิริยะ ความพากเพียรในสิ่งนั้น (energy;effort;exertion)
๓. จิตตะ ความเอาใจใส่ฝักใฝ่ในสิ่งนั้น (thouthtfulness; active thought)
๔. วิมังสา ความหมั่นสอดส่องในเหตุผลของสิ่งนั้น (invetigation; examination;

ธรรม ๔ อย่างนี้ ย่อมเนื่องกัน แต่ละอย่างๆ มีหน้าที่เฉพาะของตน

ฉันทะ คือความพอใจ ในฐานะเป็นสิ่งที่ ตนถือว่า ดีที่สุด ที่มนุษย์เรา ควรจะได้ ข้อนี้ เป็นกำลังใจ อันแรก ที่ทำให้เกิด คุณธรรม ข้อต่อไป ทุกข้อ

การมาเรียนของนักเรียนนั้นถ้าผลลัพธ์สุดท้ายเป็นยังไง เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของเราที่ตั้งไว้ ถ้าไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายเราแล้วเพราะอะไร ต้องดูที่สาเหตุเบื้องต้น คือเรามีความยินดีพอใจหรือไม่ ถ้าคนเราไม่พอใจทำสิ่งใดมักจะไม่ประสพผลสำเร็จหรือไม่ได้ผลเท่าที่ควร

วิริยะ คือความพากเพียร หมายถึง การการะทำที่ติดต่อ ไม่ขาดตอน เป็นระยะยาว จนประสบ ความสำเร็จ คำนี้ มีความหมายของ ความกล้าหาญ เจืออยู่ด้วย ส่วนหนึ่ง ซึ่งเป็นคุณธรรมต่อเนื่องจากความพอใจยินดี ถ้าจะให้มีผลงานเกิดขึ้นต้องมีความขยันหมั่นเพียรในงานนั้นๆหรือในวิชาที่เรียนนั้น

จิตตะ หมายถึงความไม่ทอดทิ้ง สิ่งนั้น ไปจากความรู้สึก ของตัว ทำสิ่งซึ่งเป็น วัตถุประสงค์ นั้นให้เด่นชัด อยู่ในใจเสมอ คำนี้ รวมความหมาย ของคำว่า สมาธิ อยู่ด้วยอย่างเต็มที่ การมีความพอใจ มีความขยันแล้ว ต้องมีจิตจดจ่อสนใจอยู่กับสิ่งนั้น ถ้าขยันไปโดยปราศจากจิตใจที่จดจ่อ หรือตั้งใจแล้วมักจะได้ผลงานที่ไม่ดี หรือไม่ก็ไม่ประสบความสำเร็จเลย

วิมังสา หมายถึงความสอดส่องใน เหตุและผล แห่งความสำเร็จ เกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ ให้ลึกซึ้งยิ่งๆ ขึ้นไปตลอดเวลา คำนี้ รวมความหมาย ของคำว่า ปัญญา ไว้อย่างเต็มที่ การจะให้สำเร็จตามความมุ่งหมายต้องประกอบด้วยปัญญา การคิดวิเคราะห์ คิดใคร่ครวญ หาข้อบกพร่อง หาทางปฏิบัิติที่เหมาะสม ก็จะทำให้งานเราสำเร็จลุล่วงด้วยดี ไม่ว่าจะงานภายนอก งานภายใน หรือแม้แต่ในการเรียนการสอนของเราทุกคน


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: