คุณธรรมนำความรู้ สู่ความเป็นเิลิศ

Information Technology

เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารการศึกษา

1.เทคโนโลยีสารสนเทศ หมายถึงฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์ ซอฟแวร์ คอมพิวเตอร์ การจัดฐานข้อมูล การสื่อสารทางไกล และเทคโนโลยีอื่นๆ ที่นำมาใช้ในระบบสารสนเทศจัดเป็นเครื่องมือเพื่อให้บุคลากรในสำนักงานใช้เพื่อทำงานกับข้อมูล ข่าวสาร และสารสนเทศ

-ข้อมูลหมายถึงข้อเท็จจริงต่างๆที่อยู่ในรูปแบบของตัวเลข ตัวอักขระหรือสัญลักษณ์ใดๆเกี่ยวกับปรากฏการณ์ เรื่อง หรือสิ่งของ ฯลฯ ที่เรากำลังสนใจอยู่

-สารสนเทศ หมายถึงข้อมูลที่ผ่านการดำเนินการประมวลผลแล้ว ซึ่งผู้บริหารทุกคนต่างก็มีความต้องการสารสนเทศมาสนับสนุนการทำงานตลอดเวลา และสารสนเทศก็ได้จากระบบสารสนเทศขององค์การ

-หน้าที่ของผู้บริหารตามหลักของ อองรี ฟาโยล (Henry Fayol) ผู้บุกเบิกทฤษฎีการบริหารชาวฝรั่งเศสในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 กล่าวไว้ว่า การจัดการ(Management) คือกระบวนการที่ผู้นำในองค์การต้องปฏิบัติ ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับหน้าที่ (functions) ด้านการจัดการ 5 ประการคือ การวางแผน (Planing) การจัดองค์การ (Oganizing) การจัดบุคลากร (Staffing) การอำนวยการ (Directing) และการควบคุม (Controling) จากแนวคิดของ ฟาโยล ทำให้เข้าใจว่าผู้บริหารต้องทำหน้าที่ดังต่อไปนี้

1.การวางแผน (Planing) เกี่ยวข้องกับแผนระยะสั้น-ระยะยาว โดยคำนึงถึงเป้าหมาย เป้าประสงค์ ยุทธศาสตร์ นโยบาย กระบวนวิธีการทำงาน และมาตรฐานการทำงานต่างๆ การวางแผนยังจำเป็นจะต้องเกี่ยวข้องกับการรับรู้และการวิเคราะห์โอกาส ปัญหา ทางเลือกในการดำเนินการ และการออกแบบแนวปฏิบัติเพื่อการบรรลุเป้าหมาย

2.การจัดองค์การ (Oganizing) เกี่ยวกับการพัฒนาโครงสร้างองค์การ ซึ่งประกอบไปด้วยกลุ่มคนทำงานตามลักษณะการมอบหมายงาน และการประสานงาน โดยการมอบอำนาจ การมอบหมายความรับผิดชอบ และความไว้วางใจ

3.การจัดบุคลากร (Staffing) เกี่ยวกับการคัดเลือก ฝึกอบรมบุคลากร การมอบหมายบทบาทและหน้าที่

4.การอำนวยการ (Directing) หมายถึงการใช้ภาวะผู้นำของผู้อำนวยการผ่านการติดต่อสื่อสาร การสร้างแรงบันดาลใจ และการสร้างแรงจูงใจในการทำงานให้แก่บุคลากรในองค์การ

5.การควบคุม (Controling) เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการสังเกต การวัด หรือการประเมินสมรรถนะ และระดับความสำเร็จของการดำเนินงานขององค์การ ตลอดจนถึงการปรับเปลี่ยนแผน และกิจกรรมขององค์การในกรณีที่จำเป็น

นอกจากหน้าที่ที่ปฏิบัติแล้วผู้บริหารยังมีบทบาท (Roles) อีก 3 ลักษณะ คือบทบาทระหว่างบุคคล บทบาทเกี่ยวกับสารสนเทศ และบทบาทด้านการตัดสินใจ โดยการจัดการในองค์การสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ระดับหลักๆคือ การจัดการดำเนินงาน การจัดการยุทธวิธี และการจัดการยุทธศาสตร์

2.ระบบประมวลผลธุรกรรม เป็นระบบสารสนเทศประเภทหนึ่งที่เกินจากการประยุกต์เทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เพื่อการประมวลผลข้อมูลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานภายในองค์การ ระบบรายงานสารสนเทศ จัดเป็นแรงขับระดับต้นๆ ของความต้องการมีระบบสารสนเทศใช้งานในองค์การ และยังคงเป็นระบบหลักของระบบใหญ่ คือระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในองค์การ นอกจากนี้ การบริหารกับการตัดสินใจ ต่างต้องการสารสนเทศมาประกอบการดำเนินการในลักษณะที่ไม่เหมือนกัน

สารสนเทศกับกระบวนการตัดสินใจ

Herbert A. Simon (อ้างใน O’Brien,1990) นักเศรษฐศาสตร์ผู้ได้รับรางวัลโนเบล และปรมาจารย์ด้านกระบวนการตัดสินใจในงานบริหาร ได้แบ่งรูปแบบ (Model) ของกระบวนการตัดสินใจในงานบริหารออกเป็น 3 ขั้นตอน ที่เป็นวัฏจักรต่อเนื่องกัน ดังนี้

1. ขั้นการกลั่นกรอง เป็นขั้นตอนการศึกษาบริบทโดยรอบเพื่อระบุสถานการณ์ และเงื่อนไขความจำเป็นของการตัดสินใจ

2. ขั้นการสร้างทางเลือก เป็นขั้นตอนการพัฒนาทางเลือกต่างๆที่เป็นไปได้สำหรับการดำเนินการและการประเมินทางเลือกเหล่านี้ทีละทางเพื่อแสวงหาทางเลือกที่น่าจะเหมาะสมที่สุด

3.ขั้นการตัดสินใจเลือก เป็นขั้นตอนของการเลือกทางเลือกที่คิดว่าเหมาะสมที่สุด และควบคุมกำกับการดำเนินการตามทางเลือกที่ได้ตัดสินใจไว้

โดยขั้นตอนทั้ง 3 ขั้นตอนนี้จะสามารถหวนกลับไปกลับมาเป็นวัฏจักรกันได้ ซึ่งทุกขั้นตอนต่างก็มีความต้องการสารสนเทศมาประกอบกการดำเนินการในลักษณะที่ต่างกัน และหากขาดสารสนเทศ หรือมีสารสนเทศในแต่ละขั้นไม่สมบูรณ์ ผลลัพธ์ที่ได้จากกระบวนการตัดสินใจอาจจะไม่มีคุณภาพ

ลำดับขั้นการตัดสินใจ

คุณสมบัติสารสนเทศที่ต้องการ

ขั้นการกลั่นกรอง

ต้องสามารถช่วยหาสารสนเทศที่จำเป็น จากภายใน-นอกองค์การ และสามารถช่วยระบุปัญหาและโอกาสของการตัดสินใจในการแก้ไขปัญหาได้

ขั้นการสร้างทางเลือก

ต้องสามารถช่วยสร้างทางเลือกในการแก้ปัญหา และช่วยในการประเมินทางเลือกเหล่านั้นได้

ขั้นการตัดสินใจเลือก

ต้องสามารถช่วยเน้นและจัดลำดับความสำคัญของทางเลือกเพื่อการตัดสินใจ และช่วยป้อนข้อมูลย้อนกลับ (feedback) ในขณะที่ลงมือปฏิบัติตามทางที่เลือกไว้

เนื่องจากระบบประมวลผลธุรกรรมทำหน้าที่เก็บรวบรวมและประมวลผลข้อมูลที่ได้จากการดำเนินงานขององค์การ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการนำข้อมูลมาสู่ระบบฐานข้อมูลขององค์การ ดังนั้นหากไม่มีระบบประมวลผลธุรกรรม องค์การก็จะไม่มีข้อมูลในฐานข้อมูลซึ่งจะเชื่อมโยงไปสู่ระบบสารสนเทศระบบอื่นๆทำให้การพัฒนาระบบสารสนเทศขององค์การเป็นไปด้วยความยากยิ่งขึ้น การรายงานสารสนเทศแบ่งออกเป็น 3 ประเภทได้แก่ รายงานประจำ รายงานตามวาระพิเศษ และรายงานตามคำขอ

หลักสำคัญของการบริหารเทคโนโลยีสารสนเทศในองค์การทางการศึกษา ต้องคำนึงถึงสมดุลของการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีสารสนเทศในองค์การทางการศึกษาอย่างเหมาะสม ไม่ปล่อยให้การใช้งานเอนเอียงหรือเน้นหนักไปด้านใดด้านหนึ่งมากจนเกินไประหว่างการใช้ประโยชน์ เพื่อการบริหารองค์การและการใช้ประโยชน์ด้านการเรียนการสอน

(ศึกษาศาสตร์ มสธ.: ประมวลสาระฯทฤษฎีและแนวปฏิบัติฯ หน่วยที่ส 12 )

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: